Uncategorized

Γράμματα για ληστρικές ιστορίες και εκτελέσεις – του Βασίλη Βαμβακά (μέρος δεύτερο)

Πώς μπορείς άραγε να διοικήσεις ένα νεοσύστατο κράτος 200 χρόνια περίπου πριν; Δυο είναι οι μαγικές λέξεις: Λαιμητόμος και διχόνοια

Γράμματα για ληστρικές ιστορίες και εκτελέσεις στο κελί του Βασίλη Βαμβακά

(μέρος δεύτερο)

14961379_1429146880447529_2102565330_n

 Το ‘βαυαρικό’ κράτος δολοφονεί

‘Και είναι τόσοι οι κομμένοι και όλα τα μπουντρούμια και οι χάψες γεμάτες. Και ποιοι είναι αυτοί που σκοτώνονται και είναι φυλακωμένοι; Όλο οι αγωνισταί.’ (Στρατηγός Μακρυγιάννης)

Πριν από τον Όθωνα το 1824, ‘οπότε έγινε η ψήφιση της πρώτης ελληνικής ποινικής κωδικοποίησης (πρόκειται για το λεγόμενο «Απάνθισμα των Εγκληματικών»), η θανατική ποινή εντάχθηκε, σχεδόν αυτονόητα, στο νομοθετικό οπλοστάσιο αντιμετώπισης του εγκλήματος’. Έτσι το 1831 εκτελείται δια τουφεκισμού από απόσπασμα τριών στρατιωτών ένα ‘πειρατής’, ο οποίος πυροβολείται στο κεφάλι μπροστά από τον σκαμμένο τάφο του, στην Καλαμάτα. Δια τουφεκισμού από απόσπασμα δώδεκα στρατιωτών, εκτελέσθηκε το 1831 στο φρούριο της Ακροναυπλίας στο Ίτς Καλέ, ο Γιωργάκης Μαυρομιχάλης που είχε σκοτώσει τον κυβερνήτη Καποδίστρια. Αφού λοιπόν έφτασε ο Όθωνας και έφερε την καρμανιόλα, η πρώτη εκτέλεση με αυτήν γίνεται τον Μάιο του 1833 στην Πρόνοια. Ο Γιώργος Μητρομαργαρίτου καρατομήθηκε για ‘ληστοπειρατία’.

14996507_1434859703209580_677822765_n

 Η δολοφονία του κυβερνήτη από τους Μαυρομιχάληδες

Στις 2 Ιανουαρίου 1833 οι Γάλλοι στέλνουν από το Ναύπλιο στο Άργος τον ταγματάρχη Νοντ μαζί με 750 άνδρες, κάτω από τις προσταγές του συνταγματάρχη Στοφέλ. Όταν έφτασαν στο Άργος οι Γάλλοι έσπαζαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους κι ύστερα άρχισαν να σφάζουν άοπλους αδιακρίτως. Ο Δ. Φωτιάδης στο βιβλίο του ‘Η δίκη του Κολοκοτρώνη’, “να σφάζωσιν οι γενναίοι Γάλλοι και γέροντες και παιδιά και να εκκοιλιάσωσι και γυναίκας …”. Μεταξύ των άγρια δολοφονηθέντων ήταν και ο μέγας Μυτιληνιός ποιητής Θόδωρος Αλκαίος, που έγραψε το ποίημα για τα Ψαρά. Και ο Σμυρνιός ατρόμητος πολεμιστής Δημήτριος Σπαρός, που τα έβαλε με τον δολοφόνο Στοφέλ, επιστήθιο φίλο του Κωλέτη. Αξίζει να αναφέρουμε πως ένα χρόνο μετά το 1834 φυλακίζεται στο Παλαμήδι ο ‘Γέρος’ και μένει εκεί σχεδόν ένα χρόνο. Τρία χρόνια μετά φτάνει στο Μεσολόγγι και δεύτερη καρμανιόλα από την Μασσαλία μαζί με έναν Γάλλο δήμιο. Η πόλη νεκρώνει και στο λιμάνι δεν βρίσκεται κανείς εργάτης να την ξεφορτώσει. Φέρνουν λοιπόν στρατιώτες από το Ναύπλιο και την τελικά την ξεφορτώνουν. Ο δήμιος απειλείται με λιντσάρισμα και κλείνεται μαζί με τους στρατιώτες στους στρατώνες για να προστατευτεί.

Μαζί με όλα αυτά εκδίδονται νομοθετικές διατάξεις της ‘’αντιληστρικής πολιτικής’. Οι παράνομοι αντιμετωπίζουν πλέον την ποινή του θανάτου ακόμα και για ληστεία χωρίς οπλοχρησία. Οι φυλακές γεμίζουν. Το Παλαμήδι χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή αμέσως μετά την επανάσταση και σιγά σιγά καθιερώθηκε ως μία από τις πιο θρυλικές και σκοτεινές φυλακές της χώρας για τους βαρυποινίτες μέχρι το 1925. Το 1830 και το Μπούρτζι ανοίγει τις πύλες τους για τους νεοφερμένους κλεφτοληστές.

15050336_1434859609876256_493364034_n

Η καρμανιόλα στο εγκληματολογικό Μουσείο

Η λαιμητόμος ή καρμανιόλα έρχεται στην νεοσύστατη Ελλάδα και πιάνει δουλειά. Στα βουνά, οι ληστές, ξέρουν πια τι τους περιμένει. Στην Αργολική αρχειοθήκη υπάρχει η εξής αναφορά για την θανατική ποινή και την εκτέλεσή της .‘Με την έλευση του Όθωνα και την εγκαθίδρυση της Αντιβασιλείας στην Ελλάδα, το 1833, η θανατική ποινή στην Ελλάδα αποκτά νέο «πρόσωπο», εκτελούμενη πλέον με λαιμητόμο. Σύμφωνα με τον Ποινικό Νό­μο που θεσπίσθηκε το 1834 (άρθρο 5), «ο καταδι­κασθείς εις θάνατον αποκεφαλίζεται δια του λαι­μητόμου», το δε σώμα του «ενταφιάζεται ησύχως και άνευ πομπής δια της Αστυνομίας». Παράλλη­λα το 1833 έφθασε στο Ναυπλιο με πλοίο από τη Μασσαλία μια λαιμητόμος, η οποία είχε ήδη χρη­σιμοποιηθεί και παλαιότερα στη Γαλλία. Ο κόσμος στην Ελλάδα την ονόμασε «καρμανιόλα», μια ονο­μασία που συνδεόταν στη Γαλλία με το φερώνυμο ρούχο (κάτι σαν αμπέχονο, δηλαδή κοντό πανωφό­ρι) που φορούσαν οι Γάλλοι επαναστάτες («αβράκωτοι»), ιδίως κατά την περίοδο της «τρομοκρα­τίας» (1793-1794), και με το αντίστοιχο τραγούδι («Dansons la Carmagnole!…») που έλεγαν, χο­ρεύοντας, όταν συνόδευαν τους μελλοθανάτους στη λαιμητόμο. Μαζί με τη λαιμητόμο έφθασαν στο Ναύπλιο και δυο Μασσαλοί δήμιοι, γνώστες του τρό­που λειτουργίας της. Όμως ύστερα από δυο χρόνια αναγκάστηκαν να φύγουν λόγω του αρνητικού τρό­που με τον οποίο έγιναν δεκτοί, τόσο από το λαό που παρακολουθούσε τις εκτελέσεις (αποδοκιμα­σίες, λιθοβολισμοί) όσο και από τους μελλοθανά­τους, οι οποίοι είχαν τότε την τάση να βιαιοπραγούν εναντίον των δημίων τους επάνω στο ικρίωμα. Με δεδομένο αυτό το ι­διόρρυθμο έως πολεμοχαρές κλίμα κατά της εξου­σίας και των δημίων είναι προφανές ότι πολύ δύ­σκολα μπορούσαν να βρεθούν αντικαταστάτες στη θέση των απερχόμενων Γάλλων δημίων. Γι’ αυτό και η τότε κυβέρνηση αναγκάσθηκε να προσλάβει επειγόντως ένα θανατοποινίτη Αλβανό ληστή, τον Χασάν Αρναούτ, του οποίου η εκτέλεση, σε αντάλ­λαγμα αυτών των «υπηρεσιών», ανεστάλη, όπως και ενός Αλγερινού βοηθού του. Οι δυο δήμιοι, όπως και όσοι τους διαδέχθηκαν αργότερα, διέμεναν υπό κράτηση στο γνωστό ενετι­κό φρούριο Μπούρτζι (στα τουρκικά σημαίνει «ι­σχυρό»), λίγο έξω από την παραλία του Ναυπλί­ου. Επειδή συνηθιζόταν οι εκτελέσεις να γίνονται, για λόγους και πάλι παραδειγματισμού, στον τό­πο όπου είχε διαπραχθεί αντίστοιχα το κάθε έ­γκλημα, οι δήμιοι μαζί με τη λαιμητόμο έπρεπε να μεταφέρονται σε διάφορα μέρη της Ελλάδας και να εκπληρώνουν εκεί το έργο τους. Επειδή πολλοί βαρυποινίτες και ιδίως θανατοποινίτες φυλάσ­σονταν στο Παλαμήδι του Ναυπλίου και δη στην άθλια «ανθρωπαποθήκη» του Προμαχώνα με το όνομα Μιλτιάδης, οι ε­κτελέσεις γίνονταν σε α­πόσταση περίπου 200 μ. από την ανατολική πλευρά του φρουρίου, στη θέση Αλωνάκι όπου μάλιστα λέ­γεται ότι δεν φύτρωνε τίποτε λόγω του αίματος που χυνόταν.’

Οι βαυαροί διαιρούν για να βασιλέψουν

Οι συγκρούσεις των ληστών με τους βαυαρούς κυρίως, είχαν ξεκινήσει από το 1834 στις περιοχές της Μάνης. Ο πρώην κλέφτης και αγωνιστής της επανάστασης, καπετάν Θαλάσσης, μαζί με τους συντρόφους του έσπασε τις αποθήκες στο Γύθειο, που οι βαυαροί είχαν δεσμεύσει το στάρι και τα διένειμε στο λαό. Θα αιχμαλωτίσουν τους βαυαρούς και θα τους παραδώσουν έτσι στον κόσμο, που θα τους βάλει να παίζουν φλογέρα και να χορεύουν γυμνοί. Στην Αρκαδία το 1835 τέσσερεις βαυαρικοί λόχοι πέφτουν σε ενέδρα μέσα σε χαράδρα και λιθοβολούνται. Λίγοι θα επιστρέψουν ζωντανοί. Οι βαυαροί τα χάνουν μα προχωρούν το σχέδιό τους για την εξολόθρευση των ληστών και εξαγοράζουν για συνεργασία τους ντόπιους. Στην Ρούμελη καλούνται μισθοφόροι εθνοφύλακες από τον ντόπιο πληθυσμό και μετά από λίγα χρόνια ιδρύονται οκτώ τάγματα οροφυλάκων και ένα στρατιωτικό σώμα. Ωστόσο υπήρχε και ο κοινωνικός αναβρασμός. Στην Μάνη οι Μαυρομιχαλαίοι με τους Γρηγορακαίους και τους Δεληγιανναίους, στρέφονται εναντίον των ανυπότακτων Μανιατών. Είχε προηγηθεί πλήθος αντιλαϊκών μέτρων καθώς επίσης κίνημα στην Μάνη και στην Ύδρα για δυσβάσταχτη φορολόγηση. Στην Μάνη μάλιστα έγιναν ομηρικές μάχες μεταξύ Βαυαρών και Μανιατών (κάποιος τους πούλησαν οι Μανιάτες σαν ζώα στο παζάρι) αναγκάζοντας την Αντιβασιλεία να πάρει πίσω το μέτρο του γκρεμίσματος των πύργων και του αφοπλισμού.

15045650_1434859559876261_913003562_n

Μάχη σε πύργο της Μάνης μεταξύ βαυαρών, εθνοφυλάκων και εξεγερμένων

Επειδή οι βαυαροί κατάλαβαν γρήγορα το ότι ένας τακτικός στρατός δεν θα τα έβγαζε πέρα εύκολα με τους ληστές και τις ανορθόδοξες τακτικές που ακολουθούσαν, προσπάθησε να ελέγξει το φαινόμενο της ληστείας με την δημιουργία ενός σώματος ακροβολιστών και προσπάθησε να συμμαζέψει και να οργανώσει τους καπεταναίους, δημιουργώντας τη Φάλαγγα , ένα τιμητικό σώμα των κεφαλών των αγωνιστών της επαναστατικής περιόδου, το 1835.  Στους ΄φαλαγγίτες’ παραχώρησαν τιμητικά τεράστια εδάφη των ‘εθνικών γαιών’, οι οποίοι όμως σαν πολεμιστές δεν είχαν καμία σχέση με την αγροτιά και ή πουλούσαν ή νοίκιαζαν τα χωράφια σε άλλους. Συνήθως οι κοτσαμπάσηδες εκμεταλεύνταν τα πάντα.

Ο ίδιος ο Άρμανσμπεργκ όμως, είχε ήδη πλησιάσει αρκετούς οπλαρχηγούς που κάποτε υπήρξαν σύντροφοι ληστών στην επανάσταση. Το 1833 οι οπλαρχηγοί Χατζηχρήστος και Γρίβας Θεοδωράκης, συγκρότησαν ένοπλα σώματα από δικούς τους συντρόφους και ξεκίνησαν περιοδεία σε όλη την Ελλάδα. Ξεκίνησαν από το Μωριά για να ανέβουν στην Ρούμελη. Ο Γρίβας θα έλεγχε την νότια Πελοπόννησο και ο Χατζηχρήστος τη βόρεια. Ο Ταύγετος ήταν τότε ορμητήριο ληστών. Ήταν τα λημέρια όσων εξορμούσαν στον κάμπο της Καλαμάτας. Λημέρια επίσης είχαν Αρκαδία και στην κοιλάδα του Αλφειού.

Ο Χατζηχρήστος κάποτε διέταξε δέκα από τους δικούς του να πιάσουν έναν αη-Λιά και να παρακολουθούν για τυχόν κινήσεις. Η απόσταση ήταν μια ώρα με τα πόδια από το στρατόπεδο που ήταν εκείνος. Οι δέκα ένοπλοι του Χατζηχρήστου εκτέλεσαν τη διαταγή και πήγαν στο εκκλησάκι και παράλληλα άλλοι τριάντα έπιασαν τα δερβένια της ρεματιάς για να επικοινωνούν μαζί τους. Πριν όμως στηθεί η παγίδα είχε κιόλας προδοθεί στους ληστές. Το δεύτερο βράδυ μια μεγάλη συμμορία ληστών σκαρφάλωσε πίσω από το βουνό και το πρωί πολιορκούσε το εκκλησάκι. Οι δέκα άντρες που είχαν σταλεί, πιάστηκαν στον ύπνο. Οι ληστές μάζεψαν ξύλα και τους έβαλαν φωτιά γύρω από εκκλησάκι. Κάηκαν όλοι. Από την απέναντι πλευρά είδαν τους καπνούς αλλά δεν πρόλαβαν. Όταν πήγαν είδαν το εκκλησάκι και τους δέκα άνδρες καρβουνιασμένους. Ο Χατζηχρήστος εκτός εαυτού ορκίζονταν εκδίκηση για να πιάσει τον προδότη και τους ληστές. Έγινε γνωστό λίγες ώρες αργότερα ότι δύο από τους δικούς είχαν λιποτακτήσει και είχαν πάει λογικά με τους ληστές. Μετά από μέρες έφτασε στα χέρια ένα γράμμα στα χέρια του Χατζηχρήστου και καθώς οι στρατιώτες του κάθονταν για ξεκούραση αυτός πετάχτηκε πάνω , πήρε μαζί του τον ψυχογιό του Παναγιώτη, εξαφανίστηκε για λίγη ώρα και επέστρεψε μαινόμενος. Διέταξε αμέσως να του φέρουν τον καπετάν Λάμπρο και τον ρώτησε αν είναι δικά του τα γράμματα. Αυτός αρνήθηκε αλλά ο Χατζηχρήστος φώναξε προδότη! Και βγάζοντας το χατζάρι του, τραβώντας το φέσι του καπετάν Λάμπρου, έκοψε το κεφάλι με μια κίνηση. Μέσα στα αίματα με την κατακόκκινη φουστανέλα κλώτσησε το άψυχο κορμί και κρατώντας ψηλά το κομμένο κεφάλι είπε ‘να ! έτσι πεθαίνουν οι προδότες. Ζήτω ο βασιλιάς !

Ένας από τους βαυαρούς αξιωματικούς που έγραψε την σκηνή που παρακολούθησε στα απομνημονεύματά του λέει : ‘Η τρομοκρατική αυτή σκηνή με έκανε να ανατριχιάσω, με συντάραξε. Την τούρκικη αυτή δικαιοσύνη δεν μπορούσα να την συμβιβάσω με τις περί δικαίου αντιλήψεις μου και για πολύ καιρό η παρουσία του Χατζηχρήστου μου ήταν αποκρουστική. Θυμόμουν πάντοτε την αιματοβαμμένη φουστανέλα του και όλη τη φρικαλέα τραγωδία. Και όμως όλοι με διαβεβαίωναν ότι ήταν αποδεδειγμένη η προδοσία του Λάμπρου και ότι ήταν άξιος του θανάτου που έλαβε. Γιατί τα δύο εκείνα παλικάρια που είχαν μυστηριωδώς εξαφανιστεί εκείνη την ημέρα του φόνου, είχαν αυτομολήσει προς τους ληστές με σχέδιο του ίδιου του Χατζηχρήστου. Όταν επέστρεψαν έφεραν χειροπιαστές αποδείξεις με γράμματα και σημειώματα του καπετάν Λάμπρου για τους ληστές που μοιράζονταν τα κέρδη.’

14971390_1434859549876262_1214239095_n

Κομμένα κεφάλια Ελλήνων ληστών

Ο Χατζηχρήστος διέταξε να αλατίσουν το κομμένο κεφάλι, να του βάλουν ρίγανη για να μην μυρίζει, να το βάλουν σε ένα ταγάρι και να το στείλουν στο Ναύπλιο δώρο για τον βασιλιά Όθωνα. Μαζί με αυτά έστειλε και γραπτές πληροφορίες με όλες τις υπογραφές από τους καπετάνιους του. Η απάντηση όμως που έλαβε δεν ήταν καθόλου αρεστή στον Χατζηχρήστο. ‘Τοιαύται αποστολαί δεν είναι ευάρεστοι τω Βασιλεί. Ο Χατζής Χρήστος οφείλει εις το εξής ν’απέχει τοιούτων βιαιοτήτων. Η Ελλάς είναι ήδη τακτικόν κράτος εν τω οποίω πρέπει να υπερισχύσει ο νόμος και πας κακούργος να παραδίδεται εις την δικαιοσύνην και τα δικαστήρια προς κρίσην. Τα γινόμενα ήδη παραβλέπονται διότι αι αποδείξεις περί προδοσίας καταμαρτύρουσι σαφώς την πράξην του ενόχου.’ Όταν ο ψυχογιός Παναγιώτης διάβασε στον Χατζηχρήστο την επιστολή της βαυαρικής αντιβασιλείας , αυτός βλαστήμισε ‘ ο διάολος να τους πάρει και να τους σηκώσει όλους τους καλαμαράδες που θα μας χαλάσουν το βασίλειο με δ’ αύτους τους νόμους πριν καλά καλά το στήσουμε.’

…….Συνεχίζεται………

 

ΚΑΝΕ ΣΧΟΛΙΟ

AΠΑΝΤΗΣΗ

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

To Top