Uncategorized

Γράμματα για ληστρικές ιστορίες και εκτελέσεις – του Βασίλη Βαμβακά (μέρος τρίτο)

Γράμματα για ληστρικές ιστορίες και εκτελέσεις στο κελί του Βασίλη Βαμβακά

(μέρος τρίτο)

14961379_1429146880447529_2102565330_n

Εξεγερση στο Μωρια

Στις 27 Ιουλίου 1834 ξέσπασε κοινωνική επανάσταση στη Μεσσηνία.

Σκοποί της επανάστασης ήταν «να φτηνήνη ο βίος, να διώξουν εν γένει τους Φαναριώτας, να δίδουν 10% στους δημητριακούς καρπούς, να καταργήσουν το φόρο των ποιμνίων όλων, να δίδουν εις μέν τας ιδιόκτητους αμπέλους 40 λεπτά το στρέμμα, εις δε τας εθνικάς 120 λεπτά, να τους δοθώσιν οι στρατιωτικοί βαθμοί, να αποδοθώσιν εις τους στρατιωτικούς όσα έχουν λαμβάνειν από εκδουλεύσεις, να μείνη ελεύθερος η υλοτομία εις έκαστον ανεμποδίστως, να θρονισθή ο βασιλιάς, να ελευθερωθούν οι στρατηγοί, να φύγουν οι Βαυαροί».

Στην εξέγερση αυτή συμμετείχαν κυρίως οι Ντρέδες (αρβανίτες ορεινής Μεσσηνίας) οι οποίοι είχαν παίξει σπουδαίο ρόλο στις πολεμικές συγκρούσεις κατά την διάρκεια της ελληνικής επανάστασης καθώς και πλήθος πρώην οπλαρχηγών οι οποίοι είχαν παραγκωνιστεί. Συγκεκριμένα συμμετείχαν οι Γιάννης Γκρίτζαλης, Μήτρος Πέτροβας, Μήτρος Αναστασόπουλος, Μήτρος Πλαπούτας, Νικολός Μποσινάκης, Δημάκος Τζαβέλης, Ασημάκη Σεργιόπουλο κ.ά.

15128599_1443167385712145_257664722_n

(Ο Γιάννης Γκρίτζαλης)

Η επανάσταση δεν άργησε να εξαπλωθεί σε Ηλεία και Μεσσηνία. Ο Γιάννης Γκρίτζαλης κατέλαβε την Κυπαρισσία ,πρωτεύουσα του Νομού τότε και την πυρπόλησε. Στις 4 Αυγούστου κατέλαβε αμαχητί τη Μεγαλόπολη. Την ίδια περίοδο κατέλαβε ο Μητροπέτροβας τον Ασλάναγα και ο Νικήτας Ζερμπίνης την Ανδρίτσαινα. Η αντιβασιλεία θορυβήθηκε και εφάρμοσε τακτική διαίρει και βασίλευε. Αφού μοίρασε αξιώματα στις μεγάλες μανιάτικες φατρίες για να τις φέρει κοντά του, ο Βαυαρός συνταγματάρχης Σμάλτς στις 7 Αυγούστου του 1834 επικεφαλής 2000 ανδρών υπό τους Κατσάκο Μαυρομιχάλη, Τζαννετάκη Γρηγοράκη και Γιατράκο από την Μάνη μετά από σειρά μαχών κατέστειλαν την εξέγερση και συνέλαβαν όλους τους πρωταγωνιστές της. Η πιο καθοριστική η μάχη δόθηκε στον Ασλάναγα . Ταυτόχρονα οι Αρκάδες Δεληγιάννης, Λόντος και ο Σισίνης από Ηλεία οχύρωσαν την Τρίπολη. Ο Γκρίτζαλης καταδικάστηκε σε θάνατο ενώ ο Μητροπέτροβας λόγω γήρατος σε ισόβια. Τα τελευταία λόγια του Γκρίτζαλη ήταν ‘άδικα πεθαίνω αδέρφια, πολέμησα για την λευτεριά’. Στην περιοχή των Σουλιμοχωρίων υμνήθηκε η θυσία του όσο κανενός άλλου.

15128782_1443167625712121_968335424_n

(Μανιάτες και Βαυαροί επιτίθενται στον Ασλάναγα. Οι 2000 κυρίως Γερμανοί μισθοφόροι του σ/χη Σμάλτς μαζί με κυβερνητικούς Μανιάτες, νίκησαν τις δυνάμεις του Μητροπέτροβα του Τζαμαλή και των άλλων οπλαρχηγών και πυρπόλυσαν την Μεγαλόπολη. Τις υπόλοιπες μέρες ακολούθησαν αντίποινα και εκτελέσεις από τους Γερμανούς)

Κοινωνικοι αναβρασμοι

Οι ‘Βασιλείς των ορέων’ στην Ελλάδα της ‘Ληστοκρατίας’ ήταν κατά πλειοψηφία τους χωρικοί (αγρότες-κτηνοτρόφοι) που η κοινωνική αδικία με βάση τη δική τους αντίληψη, τους ανάγκαζε να βγουν στο βουνό και στην παρανομία.

Ασκούσαν βία στη βία της ξένης και ντόπιας εξουσίας. Μισήθηκαν θανάσιμα κυρίως από την άρχουσα τάξη (που εκπρόσωποι της όμως αξιοποίησαν το φαινόμενο αυτό και για ίδιο όφελος-πολιτικοί εκβιασμοί αλλά για τη λήψη μέτρων σε βάρος κάθε επικίνδυνου ή ενοχλητικού γι αυτούς), αλλά κατέληγαν πάντα συμπαθείς από μεγάλο μέρος του λαού που έβλεπε σ’ αυτούς τους απροσκύνητους, τους εκδικητές των χαμένων τους ονείρων. Άλλοτε τους σκότωναν ή τους πέταγαν στα μπουντρούμια των κάστρων για όλο το υπόλοιπο της ζωής τους ή τους εκτελούσαν.

Ένοχοι ληστείας ήταν αυτοί που με την βία ή την απειλή βίας έπαιρναν ξένη περιουσία, όσοι μεταχειρίζονταν όπλα για τον σκοπό αυτό. Τιμωρούνταν με θάνατο όσοι είχαν βασανίσει κάποιον σωματικά για να αποκαλύψει κινητή περιουσία του, που είχαν κάνει φόνο, είχαν πληγώσει ή και εκθέσει σε κίνδυνο την ζωή κάποιου. Με θάνατο και όσοι είχαν προκαλέσει ανίατο σωματικό ή ψυχικό νόσημα και τέλος η πειρατεία. Σε ισόβια δεσμά καταδικάζονταν όποιος ήταν αρχηγός συμμορίας ληστών, απλοί ληστές που είχαν διαπράξει τρείς ληστείες και πάνω και τέλος αυτοί που είχαν χρησιμοποιήσει όπλα σε δημόσιο τόπο. Με πρόσκαιρα δεσμά τιμωρούνταν οι ληστές, όσοι είχαν δείρει ή προκαλέσει σωματική βλάβη ή άλλα μικρά αδικήματα. Τα πρώτα χρόνια στις φυλακές το ποσοστό των ληστών μεταξύ των κρατουμένων δεν ξεπερνούσε το 15%. Στο ζήτημα όμως των ποινών η δικαιοσύνη υπήρξε αυστηρότερη παρά ποτέ στην συνέχεια. Οι καταδίκες των ληστών σε θάνατο έφτασαν το 76,5% του συνόλου των θανατικών καταδίκων.

15134403_1443167859045431_1454866875_n

(Βαυαροί κατά την σύλληψη Έλληνα σε σκίτσο της εποχής)

Από τα πολλά προβλήματα η ληστεία ήταν αυτή που πονοκεφάλιαζε τις αρχές και το νέο βασίλειο. Υπήρχαν όμως και οι κοινωνικές εξεγέρσεις οι οποίες ξεσήκωσαν τον λαό ενάντια στο Οθωνικό καθεστώς εξουσίας και διαδραματίστηκαν μέσα στην εποχή της ληστοκρατίας. Εκτός από την εξέγερση στην Μάνη , στην Μεσσηνία το 1834 ,στην Ακαρνανία το 1836, τον πολιτικό αλλά ένοπλο μικρό εμφύλιο του Θ.Γρίβα και του Κριεζιώτη με τον Κωλέτη το 1844, που κατά τον Ι.Θ.Κολοκοτρώνη, αρκετοί ληστές πήραν μέρος σε εκείνα τα ‘επεισόδια’, ενώ με την πλευρά του Κωλέτη ήταν και ο γνωστός από τα προηγούμενα ‘γράμματα’ Χατζηχρήστος, το 1848, που η κυβέρνηση Kουντουριώτη, η οποία αντικατέστησε την κυβέρνηση Tζαβέλα και βρέθηκε αντιμέτωπη με επαναστατικά κινήματα στη Στερεά Eλλάδα και στην Πελοπόννησο, τα οποία, επηρεασμένα από τη φιλελεύθερη κίνηση των άλλων χωρών της Eυρώπης απαιτούσαν μεγαλύτερες ελευθερίες από τον Oθωνα, με τον καλόγερο ‘Παπουλάκο’ το 1850 που κατέβηκε στον Μωριά και ξεσήκωσε τους πάντες για μια νέα χριστιανορθόδοξη σταυροφορία εναντίων των νέων τυράννων, τα φοιτητικά ‘Σκιαδικά’ το 1859 και τέλος η Ναυπλιακή επανάσταση που ήταν η τελευταία που χρειάστηκε για να φύγει ο Όθωνας.

15139265_1443167965712087_1641128326_n

(Μάχες κατά τη ‘Ναυπλιακή Κομμούνα’ το 1862)

Οι νεκροί και οι αιχμάλωτοι ήταν πολλοί. Όσοι γλίτωναν έφευγαν για το βουνό και την ληστεία. Οι εκτελέσεις μετά τις μάχες και οι αποκεφαλισμοί με χατζάρα ή καρμανιόλα δεν σταματούσαν. Οι φυλακές γέμιζαν, και το κράτος ακόμα και όταν άλλαξε κεφαλή, πλήθαινε συνέχεια τους φύλακές του. Μετά το ξέσπασμα και την καταστολή ,από τις κυβερνητικές δυνάμεις, της Ναυπλιακής κομμούνας ή επανάστασης όπως μας είναι πιο γνωστή το 1862 πολλοί αντιοθωνικοί επαναστάτες πρωταγωνιστές της, σύρθηκαν στο Παλαμήδι και στο Ίτς Καλέ. Ο αντισυνταγματάρχης Πάνος Κορωναίος, ο ταγματάρχης Χαράλαμπος Ζυμβρακάκης, ο ανθυπολοχαγός Ιωάννης Δημόπουλος, λοχαγός μηχανικού Γρηγόριος Πετμεζάς και πολλοί άλλοι αλυσοδέθηκαν και κλειδώθηκαν στα μπουντρούμια. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην κομούνα πήρε μέρος και ο Επαμεινώνδας Δεληγιώργης, υιός του Μήτρου Δεληγιώργη που διασώθηκε από την έξοδο του Μεσολογγίου στην επανάσταση και έγινε αργότερα γνωστός ληστοφάγος ως διοικητής της χωροφυλακής διορισμένος από τον Καποδίστρια.

………Συνεχίζεται………..

Διαβάστε τα δυο προηγούμενα μέρη εδώ

ΚΑΝΕ ΣΧΟΛΙΟ

AΠΑΝΤΗΣΗ

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

To Top