ΙΑΤΡΕΙΟ

Ένα φθινοπωρινό απόγευμα στην Επίδαυρο – Μια θεραπευτική βόλτα στο Ασκληπιείο

Του Κώστα Σκαρπίδη

ΕΓΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ
..ας εισέλθει…
…έχει δέκα ημέρες…
…να εισέλθει, αφού πλυθεί…
…για να ελευθερωθεί, πρέπει να εξαγνιστεί
πλήρως…
…με λευκό χιτώνα και με θειάφι, και με
δάφνη…
…με ταινίες στα μαλλιά που θα επιτρέψουν την
πλήρη κάθαρση…
…ας πλησιάσει τον θεό…
…στο μεγάλο άβατο, στο εγκοιμητήριο…
…με αγνές λευκές θυσίες, στολισμένες με
κλάδους ελιάς…
…μήτε δακτυλίδια-σφραγίδες, μήτε ζώνη,
μήτε…
…ξυπόλητος…

Επίσκεψη στο Ασκληπιείο

Μια δροσερή φθινοπωρινή μέρα. Ένας από τους επισκέπτες έριξε την ιδέα. Αρχαίο θέατρο, ιερά του Ασκληπιού, να πάρουμε λίγο ενέργεια. Χωρίς να το πολυσκεφτούμε, είκοσι λεπτά δρόμος από το Ναύπλιο. Πληρώσαμε το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 12 ευρώ και να, είμαστε μέσα.

Περπατάμε αυτά τα λίγα μέτρα που απέχει το θέατρο από την είσοδο βαδίζοντας πλάι στους ξένους επισκέπτες. Καθόμαστε στις κερκίδες διασκορπισμένοι και δοκιμάζουμε να αισθανθούμε που βρισκόμαστε. Κάποιοι στέκονται στην σκηνή, δοκιμάζουν την ακουστική χτυπώντας τα χέρια τους. Κοιτάζω γύρω μου, βλέπω δυο φίλους από την παρέα και μια μεσήλικη τουρίστρια ξαπλωμένους ανάσκελα στα μάρμαρα. Ένας εδώ, άλλος μερικά μέτρα πιο ψηλά. Μια πρόβα ανεμελιάς, διασκορπισμένοι, ο καθένας μόνος του και για τον εαυτό του. Στα πρόθυρα μιας περισυλλογής πριν με αγγίξει κάποια ονειροπόληση.

Και να που συμβαίνει αυτό που δεν ήθελα να περιμένω. Το ξέφρενο, αδιάκριτο ουρλιαχτό μιας σφυρίχτρας παραβιάζει τις αισθήσεις και το χώρο. Παραμένω παγωμένος για μερικά δευτερόλεπτα, αρνούμενος να δεχτώ αυτό που ήδη ασυνείδητα γνωρίζω. Λέω στον εαυτό μου – ήδη αποξενωμένος: “Αυτό που νομίζεις είναι”. Παραμένω ακίνητος, αποσβολωμένος. Τα σφυρίγματα επαναλαμβάνονται. Από μακριά ακούγεται μια ρεαλιστική προτροπή μιας γυναίκας, η οποία εργάζεται ως “φύλακας” στο χώρο, προς τη συνάδελφό της που ουρλιάζει σφυρίζοντας: “Άσε, θα πάω εγώ”. Με νωχελικά βήματα αφήνει το παρατηρητήριο – περίπτερο, πλησιάζοντας το κέντρο της σκηνής. Αναμένω την εξωτερίκευσή της. Όμως, παραδόξως δε μιλά, δεν ονομάζει την απαγόρευση. Δεν είναι σε θέση να πει απαγορεύεται αυτό ή εκείνο. εντός του χώρου. Κάνει μια κίνηση ανορθώνοντας το χέρι της απότομα θέλοντας να δείξει, να σημάνει ξεκάθαρα Έγερση. Κάνει μια χειρονομία την οποία θεωρεί πως εμείς οι τέσσερις παραβάτες θα ερμηνεύσουμε σωστά. Πως είναι εύλογο για όλους το ότι απευθύνεται σε εμάς. Τους ανακεκλιμένους. Πράγματι μαντεύουμε σωστά. Και συμμορφωνόμαστε αυτόματα. Δεν καταπίνεται, το καταπίνουμε. Φαίνεται πως έτσι τιμούν τον Ασκληπιό σε αυτά τα μέρη σήμερα.

Μόνη μου στιγμιαία διέξοδος, η γερμανίδα τουρίστρια που πετάχτηκε από τη θέση της αποφασίζοντας να διακόψει την επίσκεψη της στο χώρο, απλά φεύγοντας από τον τόπο του θεάτρου. Της απευθύνομαι: “Es gibt eine Konfusion zwischen der Antike, dem Byzanz und dem osmanischen Reich.” Δηλαδή: “Υπάρχει μια σύγχυση ανάμεσα στην ελληνική αρχαιότητα, το Βυζάντιο και την οθωμανική αυτοκρατορία.” Μάλλον με αυτόν τον τρόπο ξεπερνάω την ντροπή που με κατέκλυσε. Ενώ θα ήθελα να της πω: “Το Γιουνανιστάν ενώπιον της Εντροπίας του”, πράγμα που υπέθεσα πως θα της ήταν ακατανόητο. Ένας φιλικός συγκερασμός…

Τι διακυβεύεται;

Άνθρωποι σφυρίχτρες, σκέφτηκα. Στην συνέχεια κινήθηκα προς το μέρος των φυλάκων και προσποιούμενος απόλυτη άγνοια ρώτησα για την φύση της απαγόρευσης. Που στο κάτω κάτω δεν ήταν πουθενά αναρτημένη. Η κυρία αφού ξεπέρασε το άγχος μιας αντιπαράθεσης μαζί μου, ίσως γιατί δεν απέπνεα κάτι το απειλητικό, δοκίμασε να μου εξηγήσει τον “προληπτικό” χαρακτήρα αυτής της νουθεσίας. Το σκεπτικό ήταν πως κατά καιρούς το προσωπικό του θεάτρου είχε τεθεί αντιμέτωπο με συμπεριφορές ξεγυμνώματος από την πλευρά κάποιων επισκεπτών, οι οποίοι μάλλον ένοιωσαν την ανάγκη να βγουν από τα ρούχα τους. Η κυρία έσπευσε να παρατηρήσει πως αυτοί που το έκαναν δεν ήταν Έλληνες – θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να μετριάσει την πιθανότητα να θεωρήσουμε εαυτούς ικανούς για μια τέτοια βλάσφημη, ιερόσυλη πράξη. Καθησυχάστηκα αμέσως…

Δεν μπορούμε να αποφύγουμε τον πειρασμό να σκεφτούμε πως στην ψυχή του εμπνευστή της απαγόρευσης -είτε πρόκειται για κάποιες αρμόδιες επιτροπές του υπουργείου πολιτισμού που κατέληξαν σε μια εγκύκλιο περί επιτρεπόμενων συμπεριφορών εντός των αρχαιολογικών χώρων είτε για μια αυθόρμητη εκτίμηση του προσωπικού σχετικά με την ευπρέπεια και την απρέπεια κάποιων πραγμάτων αναφορικά με την ιερότητα του χώρου – κάτι διακυβεύεται. Η γύμνια ενός ανθρώπινου σώματος δεν είναι κάτι που μπορούμε να το βιώσουμε χωρίς συγκρούσεις, εφόσον προηγήθηκε η εποχή της Πτώσης των πρωτόπλαστων και η Έξοδός τους από τον Παράδεισο. Έκτοτε όποιος θελήσει να γευτεί από το δέντρο της γνώσης, τολμώντας να αναρωτηθεί για την φύση του Καλού και του Κακού, είναι κάπως πιο εκτεθειμένος στον κίνδυνο μιας κάποιας τιμωρίας. Φαίνεται πως το ανθρώπινο σώμα, το οποίο αποκολλήθηκε από την ψυχή του σε κάποια στιγμή στην ύστερη αρχαιότητα, να βρίσκεται σήμερα σε μια εξαιρετικά δυσχερή θέση. Αντιμέτωπο με τις απρόβλεπτες συνέπειες που είχε αυτός ο αποχωρισμός για την υγεία του. Ψυχοσωματική ευθραυστότητα.

Όμως – και αυτή είναι η κεντρική στιγμή της εμπειρίας, που θέλω να μοιραστώ με τον αναγνώστη – είναι η σύνδεση της ανακεκλιμένης στάσης με την πιθανότητα ενός ξεγυμνώματος, ως αποτέλεσμα υπερβολικής χαλάρωσης και εξασθένησης των αμυνών και των αντιστάσεων. Μια υπόθεση εντελώς αυθαίρετη και ανυπόστατη. Καμία λογική τεκμηρίωση δεν μπορεί να αμφισβητήσει αυτήν την πανίσχυρη ασυνείδητη πεποίθηση. Πως το να αφεθεί κανείς να χαλαρώσει αποτελεί έναν τεράστιο κίνδυνο με μη ελεγχόμενα αποτελέσματα και συνέπειες. Μόνο σε μια πρώτη ανάγνωση η απειλή συνδέεται με κάτι χονδροειδώς σεξουαλικό. Ο πραγματικός κίνδυνος αναβλύζει τρομοκρατώντας τους περισσότερους από εμάς στη διαδικασία ενός αφήματος. Ο Άλλος δε με φροντίζει, δε νοιάζεται για μένα, όταν με βλέπει να εγκαταλείπω την εγρήγορση, τον έλεγχο, την μέριμνα για το Χρέος. Όλοι οι “μεγάλοι” οργανικά άρρωστοι που γνώρισα, καίγονταν σαν το κεράκι από την υπερδιέγερση, την υπερεργασία. Την υπερβολή στην παρουσία, στη σπουδαιότητα του παρόντος. Ήταν πάντα εκεί για τους δικούς τους άλλους, τις προσδοκίες τους, τις επιθυμίες τους. Τις μάντευαν και προσαρμόζονταν σε αυτές αυτόματα. Η κοινωνία του ελέγχου υφάνθηκε πάνω σε αυτές τις ψυχές που υπάκουσαν στα κελεύσματα ενός ύποπτου Υπερεγώ. Εργασία χωρίς χαρά παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις ως επί τούτου. Η μανία είναι ένας δολοφόνος.

Περπατώντας

Προχωρήσαμε προς το ιερό του Ασκληπιού, αναζητήσαμε το Άβατον. Μάθαμε για τους τρόπους με τους οποίους οι ιερείς του θεού Ασκληπιού υποδέχονταν τους ασθενείς. Προηγείτο ένας δεκαήμερος τελετουργικός εξαγνισμός, καθαρισμός. Στην συνέχεια τους οδηγούσαν με φροντίδα στο εγκοιμητήριο και τους προέτρεπαν να αφεθούν σε έναν ύπνο ηλιόλουστο από θεραπευτικά όνειρα. Αν το κατάλαβα καλά, η ίασή τους ήταν η καθαρτική βίωση των ονείρων τους. Ή κάτι τέτοιο. Απέφευγαν να παρέμβουν περισσότερο αν δεν υπήρχε επιτακτική ανάγκη..

Ο επισκέπτης του σημαντικότερου στον δυτικό κόσμο θεραπευτικού και καλλιτεχνικού χώρου, ο ξένος που ζητάει ικετεύοντας βοήθεια για την ζωή του – γίνεται δεκτός με τρυφερότητα και θεϊκή στοργή. Ξαπλώνει κι επαφίεται στις φροντίδες ενός πολιτισμού που λάτρεψε και ανέδειξε το σώμα γυμνό και ντυμένο. Είμαστε ένα σώμα, δεν έχουμε μόνο ένα σώμα. Στον αντίποδα αυτής της δημιουργικότητας, σε ένα παράλληλο σύμπαν, ένας θεός ζηλότυπος κατασκευάζει έναν τιμωρητικό κόσμο, στον οποίο μέσα από παράδοξες διαδρομές η αρρώστια μοιάζει να αναβαθμίζεται σε ενδεδειγμένο κώδικα επικοινωνίας και ο μαζοχισμός αναδεικνύεται με τον πιο αινιγματικό τρόπο σε φύλακα άγγελο της ζωής . Οι άνθρωποι σφυρίχτρες, ψυχοπομποί της κοινωνίας του ελέγχου τοποθετούνται στις πιο απίθανες θέσεις. Και δεν εννοώ με αυτό τους κάθε λογής φύλακες που ασκούν ένα επάγγελμα. Αναφέρομαι σε όλους εμάς, που ’’απαλλαγμένοι’’ από προκαταλήψεις αγωνιζόμαστε για ελευθερία και Νόμο.

ΚΑΝΕ ΣΧΟΛΙΟ

AΠΑΝΤΗΣΗ

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

To Top